Wie waren de smeden in Drenthe?

Waarom deze site over de Drentse smeden?

Als zoon van smid Jan Vredeveld op Wapserveen heb ik soms nostalgische gedachten bij onze smederij. Mijn vader is geboren in Smalbroek bij Beilen en was eerst inwonend smidskecht. Achtereenvolgens bij Christoffel Schooneveld in Balloo, bij Riene Staal in Vries en bij Sander Smidts in Tynaarlo, waar ik geboren ben.

In mijn geboortejaar 1947 kocht hij een smederij in de "Nijstad" te Wapserveen. Ik zie hem nog bij het smidsvuur staan en smeden. Hij had twee aambeelden die hij beurtelings gebruikte. Ik herinner mij de koelbak naast het vuur met roodbruin roestwater. Ik zie hem ook nog in de blauwe rook lassen met gebruik van een laskap, ijzerprofielen knippen, slijpen en boren met de watergekoelde boormachine.

Ook zie ik hem nog paarden beslaan en ruik nog het inbranden van de hoefijzers.

Ik weet nog dat er twee keer brand is geweest in de smederij. Boven het vuur (op de zolder) stond nog een grote blaasbalg, die zijn diensten vroeger had bewezen. Hij heeft o.a. een klok gesmeed die als 50-jarig jubileumgeschenk in 1947 op de zuivelfabriek werd geplaatst. Ook heeft hij de brugleuningen (met de naam van de Aa in letters) over de Wapserveense Aa gemaakt. Hij maakte ook landbouwwagens voor de boeren en heeft een kunstkoe ontworpen en gemaakt ten behoeve van K.I. verenigingen (kunstmatige inseminatie van koeien).

Als handelsnaam voerde hij VREWA.

Op een bepaald moment had hij 6 knechten, o.a. Berend Bijker, Berend Hofman en Harm Jonkers. Hij had veel werk van de realisatie van de Johannes Post kazerne tussen Havelte en Wapserveen en heeft ook als invaller les gegeven op de ambachtschool in Steenwijk.

Hij stierf in 1960 op 38 jarige leeftijd ( ik was 13 ). Mijn moeder ging twee keer per jaar “rekening lopen” over ons streekdorp. Ik weet nog dat ze soms wel drie keer naar een boer moest omdat daar geen geld thuis was.

Naast de smederij liep de "Papestede", een zandweg met aan weerskanten opgeschoten struikgewas en een sloot, richting een oude "rolbaan" van het duitse oorlogs-vliegveld tussen Wapserveen en Havelte. Dit weggetje is door de ruilverkaveling verdwenen.

Als hommage aan het beroep van mijn vader en als bijdrage aan de Drentse geschiedenis (veel smederijen zijn of worden afgebroken) heb ik deze site over de Drentse smederijen en smeden de lucht in doen gaan. Vooral de verhalen spreken mij aan. Hier kunnen er niet genoeg van zijn.

Klik op MEER/Menu (rechtsboven) om de inhoud van de site te zien. Veel plezier!

Luuk Vredeveld

Een van de eerste smederijen in Drenthe

Zilveren speld voor leden van de Bond van Smeden- Constructie- en Machinebedrijven.

Oude laskappen op een oud lasapparaat

Blaasbalg van de smid

Beschermheilige van de smeden

Een gedicht van Bernd Masselink